Anayasa’nın 38. Maddesi Kapsamında Hukuki Değerlendirme

Giriş

VPN kullanımı suç mu?
Bu soru, son yıllarda dijital dünyada en çok tartışılan hukuki meselelerden biri hâline gelmiştir. Özellikle internet erişimine ilişkin idari sınırlamalar ve veri güvenliği tartışmaları, VPN kullanımının cezai sorumluluk doğurup doğurmadığı yönünde yanlış algılara neden olmaktadır.

Bu makalede VPN kullanımı suç mu sorusu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 38. maddesi ve Türk Ceza Hukuku’nun temel ilkeleri çerçevesinde değerlendirilecektir.

VPN Nedir? Hukuki Açıdan Ne İfade Eder?

VPN (Virtual Private Network), internet kullanıcılarının bağlantılarını şifreleyerek veri güvenliği sağlayan teknik bir sistemdir. VPN;

Kişisel verilerin korunması
Açık ağlarda güvenli bağlantı
İnternet trafiğinin üçüncü kişilerce izlenmesini engelleme

amacıyla kullanılmaktadır.

Ceza hukuku bakımından VPN, hukuki bir fiil değil, yalnızca teknik bir araçtır. Araçlar, tek başına suçun maddi unsurunu oluşturmaz.

Anayasa’nın 38. Maddesi ve Suçta Kanunilik İlkesi

VPN kullanımı suç mu sorusunun yanıtı, doğrudan Anayasa’nın 38. maddesinde düzenlenen “suçta ve cezada kanunilik” ilkesi ile ilgilidir.

Anayasa’nın 38. maddesine göre:

“Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz.”

Bu ilke uyarınca:

Bir davranışın suç sayılabilmesi için kanunda açıkça düzenlenmiş olması gerekir
Kıyas yoluyla veya yorumla suç oluşturulamaz
İdari uygulamalar ceza normu yaratamaz

Dolayısıyla, kanunda açıkça suç olarak tanımlanmayan bir fiilin cezalandırılması anayasal olarak mümkün değildir.

Türk Ceza Kanunu’nda VPN Kullanımı Suç Olarak Düzenlenmiş midir?

Türk Ceza Kanunu’nun genel ve özel hükümleri incelendiğinde, VPN kullanımının suç olarak düzenlenmediği açıkça görülmektedir.

TCK’da:

VPN kullanımı
IP adresinin gizlenmesi
İnternet trafiğinin şifrelenmesi

hususlarını suç sayan hiçbir hüküm bulunmamaktadır.

Bu nedenle VPN kullanımı suç mu sorusuna verilecek hukuki yanıt nettir:
Mevcut mevzuata göre VPN kullanımı suç değildir.

VPN Kullanımı ile İşlenen Fiiller Ayrı Değerlendirilir

Burada önemli bir ayrım yapılmalıdır.
VPN kullanımı tek başına suç teşkil etmez; ancak VPN aracılığıyla işlenen fiiller suç oluşturabilir.

Örneğin:

Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim
Dolandırıcılık
Kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi

gibi fiiller VPN kullanılarak işlense dahi, cezalandırılan unsur VPN değil, fiilin kendisidir.

Ceza hukukunda esas olan araç değil, fiildir.

İdari Yasaklar ve Ceza Hukuku Arasındaki Fark

Zaman zaman erişim engelleri veya teknik sınırlamalar nedeniyle VPN kullanımının yasak olduğu yönünde algılar oluşabilmektedir. Ancak:

İdari sınırlamalar
Teknik engellemeler
Platform bazlı kısıtlamalar

ceza hukuku anlamında suç yaratmaz.

Ceza hukuku yalnızca kanunla belirlenir. Bu durum, Anayasa’nın 38. maddesinin doğal sonucudur.

Sonuç

VPN kullanımı suç mu sorusu, anayasal ilkeler ışığında değerlendirildiğinde tereddüde yer bırakmayacak kadar açıktır.

VPN kullanımı Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmemiştir
Anayasa’nın 38. maddesi gereği kanunsuz suç ve ceza olmaz
VPN, cezai sorumluluk doğuran bir fiil değil, teknik bir araçtır

Sonuç olarak, mevcut Türk hukuk sisteminde VPN kullanımı suç değildir.

VPN Kullanımı Suç mu?