Arabuluculuk Ücretini Kim Öder? 2026 Güncel Rehber

Arabuluculuk ücretini kim öder? sorusu; işçi ve işveren uyuşmazlıkları, kira anlaşmazlıkları, ticari alacaklar, tüketici uyuşmazlıkları ve diğer özel hukuk sorunlarında arabuluculuk sürecine katılan kişilerin en çok merak ettiği konular arasındadır.

Arabuluculuk ücretinin kim tarafından ödeneceği; başvurunun dava şartı veya ihtiyari arabuluculuk kapsamında bulunmasına, tarafların anlaşıp anlaşmamasına, görüşme süresine, uyuşmazlığın parasal değerine ve tarafların ücret paylaşımı konusunda yaptıkları anlaşmaya göre değişebilir.

Arabuluculuk Ücreti Nedir?

Arabuluculuk ücreti, uyuşmazlığın çözümü amacıyla arabuluculuk faaliyetini yürüten sicile kayıtlı arabulucuya, harcadığı emek ve zaman karşılığında ödenen bedeldir.

Arabuluculuk ücreti ile avukatlık ücreti aynı değildir. Taraflardan biri arabuluculuk görüşmelerine bir avukat aracılığıyla veya avukatıyla birlikte katılıyorsa, avukatlık hizmeti için ayrıca ücret kararlaştırılabilir.

Arabuluculuk sürecinde mahkeme davalarından farklı olarak kural olarak dava harcı, bilirkişi ücreti, keşif gideri ve tanık gideri gibi yargılama giderleri bulunmaz. Ancak özel toplantı yeri, tercüman veya benzeri ihtiyaçlara bağlı ek masraflar ortaya çıkabilir.

Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

Arabuluculuk ücretini kim öder? sorusunun temel cevabı şudur: Taraflar aksini kararlaştırmadıkça ücret ve masraflar taraflarca eşit şekilde karşılanır.

Bununla birlikte taraflar aralarında farklı bir paylaşım yapabilir. Örneğin:

• Ücretin tamamının bir tarafça ödenmesi,
• Ücretin taraflar arasında farklı oranlarda paylaşılması,
• Ücretin anlaşma bedelinden mahsup edilmesi,
• İşverenin ücretin tamamını üstlenmesi

kararlaştırılabilir. Bu nedenle ücretin mutlaka yarı yarıya ödeneceği yönünde kesin bir kuraldan söz etmek doğru olmaz. Eşit ödeme, taraflar aksini belirlemediği sürece uygulanan temel kuraldır.

Dava Şartı Arabuluculukta Ücreti Kim Öder?

Dava şartı arabuluculuk, bazı uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu kılan bir süreçtir. İşçi-işveren uyuşmazlıkları, bazı ticari uyuşmazlıklar, tüketici uyuşmazlıkları ile kira ilişkisinden kaynaklanan belirli uyuşmazlıklar bu kapsama girebilir.

Başvuru sırasında ücret alınır mı?

Arabuluculuk bürosuna yapılan dava şartı arabuluculuk başvurusu için başvuru sahibinden ayrıca bir başvuru harcı alınmaz. Arabulucu da dava şartı arabuluculuk sürecinde taraflardan masraf talep edemez.

Anlaşma sağlanırsa ücreti kim öder?

Dava şartı arabuluculuk sürecinin sonunda anlaşma sağlanırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir. Taraflar anlaşma belgesinde ücretin tamamının bir tarafça karşılanacağını da belirleyebilir.

Anlaşma sağlanamazsa ücreti kim öder?

Taraflara ulaşılamaması, toplantı yapılamaması veya iki saatten kısa süren görüşmeler sonunda anlaşma sağlanamaması hâlinde, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

Görüşmeler iki saatten fazla sürer ve yine anlaşma sağlanamazsa, ilk iki saatten sonraki bölümün ücreti aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır.

İhtiyari Arabuluculukta Ücreti Kim Öder?

İhtiyari arabuluculuk, tarafların kanunen zorunlu olmadıkları hâlde kendi istekleriyle arabulucuya başvurduğu süreçtir.

İhtiyari arabuluculukta taraflar arabulucuyu birlikte seçebilir ve ücret konusunda arabulucuyla sözleşme yapabilir. Ücretin hangi tarafça ve hangi oranda ödeneceği de serbestçe kararlaştırılabilir.

Geçerli bir ücret sözleşmesi bulunmaması veya ücret konusunda uyuşmazlık çıkması hâlinde, yürürlükteki Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uygulanır. Tarife altında ücret kararlaştırılamaz.

Taraflar Arabuluculuk Ücretini Eşit mi Öder?

Kural olarak evet. Ancak eşit ödeme zorunlu ve değiştirilemez bir kural değildir. Tarafların farklı bir ücret paylaşımı belirlemesi mümkündür.

İşçi ve İşveren Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

İşçi ve işveren uyuşmazlıklarında arabuluculuk ücretinin tamamının işveren tarafından ödenmesi uygulamada kararlaştırılabilir. Ancak bu, her dosyada zorunlu olan genel bir kural değildir.

Taraflar farklı bir paylaşım belirlemediyse ücret kural olarak eşit karşılanır. Dava şartı iş uyuşmazlığında anlaşma sağlanmaz ve süreç iki saatten kısa sürerse ilk iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden ödenir.

İşçi ile işverenin anlaşması hâlinde ücretin kimin tarafından karşılanacağı anlaşma belgesinde açıkça düzenlenebilir.

Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Ücreti

Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda arabuluculuk ücreti, uyuşmazlığın niteliğine ve anlaşma sonucuna göre değişebilir.

2026 tarifesine göre anlaşma sağlanması hâlinde:

• Tahliye talepli uyuşmazlıklarda bir yıllık kira bedelinin yarısı,
• Kira tespiti uyuşmazlıklarında tespit edilen kira farkının bir yıllık tutarı

üzerinden Tarifenin ilgili nispi oranları uygulanır.

Taraflar farklı bir paylaşım kararlaştırmadıysa ortaya çıkan ücret eşit olarak karşılanır.

Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Ücreti

Ticari uyuşmazlıklarda ücret, uyuşmazlığın parasal bir değer taşıyıp taşımadığına ve anlaşma sağlanıp sağlanmadığına göre belirlenir.

Konusu para olan ve anlaşmayla sonuçlanan uyuşmazlıklarda ücret, anlaşma miktarı üzerinden tarifedeki nispi oranlara göre hesaplanabilir. 2026 tarifesinde ticari uyuşmazlıklar ile ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında anlaşma sağlanması hâlinde arabuluculuk ücretinin belirli bir asgari tutarın altında olamayacağı da düzenlenmiştir.

Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Ücreti

Tüketici uyuşmazlıklarında ücret bakımından özel hükümler bulunabilir. Bu nedenle tüketicinin ödemesi gereken bölüm, uyuşmazlığın türüne ve ilgili özel düzenlemelere göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Genel kuralı somut olaya doğrudan uygulamadan önce uyuşmazlığın tüketici işlemi olup olmadığı ve dava şartı kapsamında bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

Arabuluculuk Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Arabuluculuk ücretinin hesaplanmasında aşağıdaki unsurlar dikkate alınabilir:

• Uyuşmazlığın konusu,
• Uyuşmazlığın para ile ölçülüp ölçülemediği,
• Taraf sayısı,
• Arabuluculuk görüşmelerinin süresi,
• Anlaşma sağlanıp sağlanmadığı,
• Anlaşma miktarı,
• Birden fazla arabulucunun görev yapıp yapmadığı,
• Yürürlükteki Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi.

Yaklaşık bir ön değerlendirme yapmak için

Arabuluculuk Ücreti Hesaplama Aracını
kullanabilirsiniz.

Arabuluculuk Ücreti ile Avukatlık Ücreti Aynı mıdır?

Hayır. Arabuluculuk ücreti, süreci yürüten arabulucuya ödenir. Avukatlık ücreti ise tarafın hukuki danışmanlık veya temsil hizmeti aldığı avukata ödenen ayrı bir ücrettir.

Bir avukat aynı dosyada taraf vekili olarak görev yapıyorsa, bu hizmete ilişkin ücret arabuluculuk ücretinden bağımsızdır.

Arabuluculuk Ücretini Ödeyemeyen Kişi Ne Yapabilir?

Arabuluculuk ücretini karşılayamayacak durumda bulunan kişiler, şartları oluştuğunda adli yardım talebinde bulunabilir. Adalet Bakanlığının bilgilendirmesine göre başvuru, arabuluculuk bürosunun bulunduğu yerdeki sulh hukuk hâkimine yapılabilir.

Arabuluculuk Ücreti Ödenmezse Ne Olur?

Arabuluculuk ücretinin ödenmemesi hâlinde ücret alacağına ilişkin hukuki süreç gündeme gelebilir. Ücretin kim tarafından ödeneceği anlaşma belgesinde veya ücret sözleşmesinde açıkça düzenlenmişse bu düzenleme önem taşır.

Dava şartı arabuluculukta Bakanlık bütçesinden karşılanan tutarlar da daha sonra açılan davada yargılama gideri olarak haksız çıkan tarafa yükletilebilir.

Arabuluculuk Ücreti Konusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Ücret paylaşımı toplantı sonunda açıkça yazılmalıdır.
• Anlaşma belgesinde ücretin hangi tarafça ödeneceği belirtilmelidir.
• Arabuluculuk ücreti ile avukatlık ücreti karıştırılmamalıdır.
• Hesaplama yapılırken güncel yıl tarifesi kullanılmalıdır.
• Uyuşmazlığın parasal veya para dışı niteliği doğru belirlenmelidir.
• Tüketici uyuşmazlıkları gibi özel düzenleme bulunan alanlar ayrıca incelenmelidir.

Ankara ve Sincan’da Arabuluculuk Süreci

Ankara ve Sincan’da arabuluculuk süreci hakkında genel bilgi almak isteyen kişiler için başvuru yeri, dava şartı bulunup bulunmadığı, görüşme süresi ve ücret paylaşımı uyuşmazlığın türüne göre değerlendirilmelidir.

Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için

Ankara ve Sincan Arabuluculuk
sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Arabuluculuk ücretini kim öder?

Taraflar farklı bir ödeme şekli belirlememişse arabuluculuk ücreti kural olarak taraflarca eşit şekilde ödenir.

Zorunlu arabuluculuk ücretsiz midir?

Arabuluculuk bürosuna başvuru sırasında başvuru harcı alınmaz. Anlaşmama ve görüşme süresine göre ilk iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden karşılanabilir. Ancak her durumda tamamen ücretsiz olduğu söylenemez.

Anlaşma olursa arabuluculuk ücretini kim öder?

Anlaşma sağlanırsa aksi kararlaştırılmadıkça ücret taraflarca eşit olarak ödenir.

Anlaşma olmazsa ücret ödenir mi?

Dava şartı arabuluculukta iki saatten kısa süren görüşmeler sonunda anlaşma olmazsa iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden karşılanır. İki saati aşan kısım için tarafların ödeme sorumluluğu doğabilir.

İşveren arabuluculuk ücretinin tamamını ödeyebilir mi?

Evet. Taraflar ücretin tamamının işveren veya diğer tarafça ödenmesini kararlaştırabilir.

Arabuluculuk ücreti yarı yarıya mı ödenir?

Aksi kararlaştırılmadıkça eşit ödenir. Ancak taraflar başka bir oran veya ödeme düzeni belirleyebilir.

Arabuluculuk ücretine KDV dâhil midir?

Vergisel uygulamalar ve düzenlenecek belgenin niteliği bakımından güncel mevzuat ile somut işlem dikkate alınmalıdır.

Arabuluculuk ücretini ödeyemeyen kişi adli yardımdan yararlanabilir mi?

Şartları taşıyan kişiler, ilgili sulh hukuk hâkiminden adli yardım talebinde bulunabilir.

Arabulucu taraflardan masraf isteyebilir mi?

İhtiyari arabuluculukta süreç başlamadan önce belirli şartlarla ücret veya masraf avansı talep edilebilir. Dava şartı arabuluculukta ise arabulucu taraflardan masraf isteyemez.

Arabuluculuk ücretinin kesin tutarı nasıl öğrenilir?

Kesin tutar; uyuşmazlığın türü, taraf sayısı, görüşme süresi, anlaşma miktarı ve yürürlükteki tarife dikkate alınarak belirlenir.

Sonuç

Arabuluculuk ücretini kim öder? sorusunun cevabı sürecin türüne ve sonucuna göre değişebilir. Genel kural, taraflar aksini kararlaştırmadıkça ücretin eşit şekilde ödenmesidir.

Dava şartı arabuluculukta anlaşma sağlanamaması hâlinde ilk iki saatlik ücretin Bakanlık bütçesinden karşılanması mümkündür. İki saati aşan görüşmelerde ise aşan bölüme ilişkin ücretin taraflarca karşılanması gündeme gelebilir.

Ücretin nasıl paylaşılacağı, anlaşma belgesinde açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde düzenlenmelidir.

Resmî Kaynaklar

• Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Ücret Tarifeleri
  
• Dava Şartı Arabuluculuk Hakkında Sık Sorulan Sorular
  
• 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu